Sokullu Mehmet Paşa Külliyesi

Kerim Yılmaz

Admin
Yetkili Kişi
#1
İstanbul – Halep – Sam – Hicaz yolu üzerinde, Hac ve Ipek Yolu kervanlarının kesistigi noktada yer alan bir menzil külliyesi olarak insa edilen bu eser, devrin kudretli sadrazamı Sokollu Mehmet Pasa tarafından 1574 yılında Mimar Bası Mimar Sinan’a yaptırılmıstır. Payas’taki Külliye, Türk – Islam Mimarisi’nin en güzel ve en güzide eserlerinden birisidir. Insa tarihi, Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” dedigi Edirne Selimiye Camii ile es zamanlı olması sebebiyle, bu nadide eser onun mimarlık birikiminin bir özetidir. Payas, Ipek Yolu ile Haleb’e gelen malların denize ulastıgı bir liman olarak, Kıbrıs ve Akdeniz ülkelerine sevk edildigi yer idi. Külliye bu güzergahı kullanan Hacı Kervanları ile ticaret kervanlarının, limanın ve askeri birliklerin emniyetini saglamak ve konaklamalarını karsılamak amacıyla II. Selim’in saltanat döneminde insa edilmis, Anadolun en büyük külliyesidir. Külliye, 13.000 m2 lık bir alana oturmustur, Külliye’yi olusturan ana omurga kuzey-güney dogrultusunda 48 dükkanlık ‘’Arasta’’ dır. Arasta dogusundan,‘’Han’’, ’’Tabhane’’, ’’Imaret’ e açılırken, batısından ise medresesi içinde bulanan‘’Cami’’, ’’Sübyan Mektebi’’ ve ‘’Kale’’ye açılmaktadır. Yine arasta içerisinden ulastıgımız batı kanadında bulanan ‘’Çifte Hamam’’ ise Külliye’nin yapı grubunu tamamlayıcı bölümüdür. Arasta’nın tam ortasında bulanan ‘’Dua Kubbesi’’ bütün yapıları kuzey-güney ve dogu-batı ekseninde birlestiren yapı ögesi olmustur.
Külliyenin günümüze saglam olarak gelen bir tane kitabe bulunmaktadır. Arastanın içinde bulunan hana giris saglayan taç kapının üst bölümündeki kitabenin çevirisi asagıda verilmistir:
“Alemin kendisi ile övündügü ve güzel ahlak sahibi Süleyman’ın oglu Sultan Selim’in veziri; Bu fani dünyanın geçici oldugunu anladı ve bayragının daimi olamadıgını ve bu dünyanın mihnetlerde bir cehennem oldugunu görerek; Allah rızası için bu hanı yapıp vakfetti ve böylece daha dünyada iken ahiretini mamur eyledi. Allah bu emsalsiz hayrı kabul ede, dogrusu bu ki böyle hayrı herkese nasip etmez. Bu eserin sahibi tarih düsürüp dedi: ben allah rızası için bu hanı yolcularına vakfettim.928H./1574M.(ebcet hesabı ile)

ab8772.jpg
b4c603.jpg
ebbcb1.jpg
 
Son düzenleme yönetici tarafından yapıldı:
#2
Mimar Sinan (Koca Sinan) tarafından Payas´ta inşa edilmiştir. Külliyeler Hac yolcuları ve kervanlar için inşa edilen; yolcuların, barınma, temizlik, ibadet, alışveriş ve en önemlisi de güvenlik ihtiyaçlarını karşılayan kompleks yapılardır. Ve özellikle İstanbul-Mekke güzergâhında her; günlük yürüme yolu mesafesinde birer külliye inşa edilmiştir. Yürüme yolu üzerinde yer alan bu Külliyeler menzil diye de adlandırılırlar.

Külliye 1574 yılında, Kanuni Sultan Süleyman’ın veziri Sokullu Mehmet Paşa’nın emri üzerine Mimar Sinan tarafından yapılmıştır. Bir kervansaray, kadın ve erkekler için bir hamam, bir medrese, bir camii ve 45 dükkânı olan bedesten seçkin bir karmaşık olan külliyeyi tamamlar.

Külliyede en önemli yapı olan Kervansarayın geniş avlusu, etrafında kervanların ve yolcuların geceyi geçirdikleri kubbeli odalarla çevrilidir. Avlu ve odalar emniyeti sağlayan, 5-6 metre yüksekliğinde bir gözetleme kulesi olan kalın duvarlarla çevrilmiştir.
 

Hatay Haber

Admin
Yetkili Kişi
#4
Payas'ta bulunan külliyenin peyzajı son zamanlarda tekrar düzenlenip Turizm açılmıştır. Külliyeyi gezerken yerel ürünler satın alabilir veya el emeği göz nuru gözlemeler yiyebilirsiniz.
 
Yukarı